KUNSTSCHILDER

De mystieke zeegezichten van natuurgenezer Johan Borgman (1889-1976) zijn lange tijd onderbelicht gebleven. Bij leven richtte Borgman zich met name op zijn natuurgeneeskundige praktijk voor tallozen die hem om raad vroegen.

Zijn creatieve gaven zochten zich echter op natuurlijke wijze een weg naar buiten; in zijn jonge jaren middels gedichten en korte verhalen en vanaf zijn dertigste hoofdzakelijk door het schilderen op paneel.

Borgman, die zichzelf als occult schilder betitelde, ging immer uit van zijn rotsvaste geloof in het goddelijke. Wat hij ontving aan inspiratie en goddelijke energie deelde hij met anderen door zijn creativiteit. Schilderen was voor Borgman als het waarnemen van de ziel. ‘Mijn ziel verlangt naar wijdheid.. De zee is wijd.’ Om die reden schilderde hij gedurende vijftig jaar voor het merendeel de zee in al zijn wonderlijke facetten.

Van zijn schilderijen ging volgens sommigen een helende werking uit. Anderen zagen er voorspellende boodschappen in. Vaststaat dat Borgman zijn fascinatie voor de zee als de oervorm van alle energie waaruit alle leven voortkomt, op ongeëvenaarde wijze tot uitdrukking laat komen door middel van een uitbarsting in kleuren en sferen die levenskunst uitstralen.

‘Een zeer bekend kunstcriticus en kunstschilder noemde mijn schilderijen “bezield”. Volgens andere psychische en intuïtief ingestelde mensen waren mijn schilderstukken doorstraald van trillingen (energieën) die de ziel beroeren. Dit stemt overeen met wat ik ervaar, wanneer ik bij ’t schilderen ben ingesteld op de zee, want dan doorleef ik met de ziel haar wijdheid en stromingen. De ziel zoekt de wijdheid, wijl ze stamt als lichtvonk uit de eindeloze Bron van Leven, waaruit; ’t Heelal Liefde, Wijsheid, Schoonheid en Wil stralen. De ziel van de kunstschilder “puurt” bewust of onbewust die schoonheid, zuigt de uitgestraalde energie in en tracht ze uit te gieten in zijn schilderij, dat hiermede “geladen” wordt. Als zo’n “geladen” schilderij door mij wordt uitgedragen, hoor ik ijle muziek en wel in ieder schilderij in andere klanken en “zie” ik er de psychische energetische golven van uitgaan, die in ’t schilderij zijn gefixeerd. Ik hoop dat vele bezoekers bij het langdurig “schouwen” van mijn schilderijen iets zullen ondergaan van de ontroering en ’t geluk, dat mij doorstraalde bij het scheppen van mijn werk.’

   J. Borgman (voorwoord in expositiecatalogus z.j. - ongeveer 1965)


De Rijksdienst voor Kunstdocumentatie in Den Haag heeft in haar archief onder meer (pers) documentatie van de tentoonstellingen van schilderijen van Borgman, afbeeldingen van zijn oeuvre schilderijen en fotomateriaal dat Borgman gebruikte als inspiratiebron voor zijn schilderijen.